Handbescherming: hoe stemt u handschoenen en onderhandschoenen af op de aanwezige risico's?

In het lab is handbescherming je eerste verdedigingslinie tegen chemische, biologische, thermische en mechanische risico’s, terwijl je de contaminatie door deeltjes en kruisbesmetting onder controle houdt. Wegwerphandschoenen, herbruikbare modellen, hittebescherming, vingerlingen en onderhandschoenen: elke taak vraagt om het juiste materiaal, de juiste norm en de juiste afwerking. Een doordachte keuze verhoogt de veiligheid én de productiviteit, met behoud van conformiteit met EN ISO 374, EN 388, EN 407, EN 511, EN 455 en EN ISO 21420. In de cleanroom maken lage deeltjesafgifte en een dubbele zakverpakking het verschil.

Welke soorten handbescherming zijn er in het laboratorium?

De productfamilie handbescherming dekt uiteenlopende behoeften, van precisiewerk tot het hanteren van agressieve stoffen.

• Wegwerphandschoenen voor laboratorium en onderzoek: van nitril, latex, neopreen of vinyl, poedervrij, met een zo laag mogelijke AQL om microperforaties in de handschoen te voorkomen, en opties met getextureerde vingertoppen, verschillende manchetlengtes 240/300 mm voor betere bescherming, ook rond de pols; virusbestendigheid (EN 374-5) en chemische permeatietijd (EN 16523-1). Overige aandachtspunten: reinheid van de handschoen; aanwezigheid of afwezigheid van vulkanisatieversnellers om huidreacties te beperken. Controleer het beschermingsniveau in de tabellen voor chemische bestendigheid.

• Handschoenen voor de cleanroom: ISO 4 t/m 7 en GMP A t/m D, lage deeltjesafgifte, zakverpakking, ambidextrisch in bulk of steriel en anatomisch (links/rechts), per paar verpakt met dubbele verpakking; dubbel handschoenen mogelijk, traceerbaarheid, soms ESD.

• Vingerlingen: lokale bescherming en precisie; ESD- en siliconenvrije varianten voor optica/elektronica.

• Herbruikbare chemische handschoenen: van nitril, neopreen of butyl; gekozen op basis van chemische permeatietijd (EN 16523-1) en degradatie (EN ISO 374-4); extra bescherming tegen slijtage of temperatuur mogelijk. Lange manchetten zijn nuttig tegen spatten.

• Handschoenen met mechanische bescherming: testen volgens EN 388 (snij-, schaaf- en scheurweerstand) geven een indicatie van de bescherming bij verschillende risico’s.

• Handschoenen met thermische bescherming: EN 407 (handschoenen tegen hoge temperaturen, tot 500 °C afhankelijk van het model) en bescherming tegen kou (EN 511), inclusief cryogene handschoenen voor vloeibare stikstof (contact met droge kou).

• Herbruikbare, vloeistofdichte handschoenen: PVC/nitril, versterkte grip, duurzame dichtheid, voor elementaire chemische bescherming.

• Onderhandschoenen/liners: katoen/microvezel of ESD; verminderen transpiratie en verhogen het comfort bij langdurig dragen. Sommige snijbestendige handschoenen kunnen ook als onderhandschoen worden gebruikt.

Essentiële keuzecriteria:

• Gericht risico (chemisch, biologisch, mechanisch, thermisch, deeltjes)
• Materiaal en compatibiliteit (permeatieoverzichten EN 16523-1 / EN ISO 374)
• AQL voor wegwerphandschoenen
• Dikte, lengte, textuur, kleur (codering)
• Deeltjeszuiverheid, steriliteit (cleanroom)
• Comfort en ergonomie (maat, handspecifieke pasvorm, onderhandschoenen)
• Conformiteit met EN ISO 21420, EN 455, EN 388, EN 407, EN ISO 374

In welke toepassingsgebieden wordt handbescherming gebruikt?

• Life sciences: celkweek, microbiologie, bioproductie – nitril-/latexhandschoenen poedervrij, steriele varianten voor aseptische handelingen.

• Chemie & R&D: synthese, HPLC, oplosmiddelen – herbruikbare handschoenen van nitril, neopreen en butyl volgens permeatiecurven.

• Farmaceutisch: steriel afvullen, isolatoren – cleanroom-handschoenen ISO 5–7, isolatorhandschoenen (CSM/butyl), dubbel handschoenen dragen aanbevolen.

• Voedingsmiddelen en cosmetica: kwaliteitscontrole, formulering – wegwerphandschoenen geschikt voor voedselcontact (afhankelijk van model), grip voor natte handelingen.

• Milieu: monsterneming, veldanalyses – vloeistofdichte en mechanische handschoenen, lange manchetten.

• Cryogenie en opslag: biobanken, LN2 – cryogene handschoenen voor contact met droge kou.

• Onderhoud en logistiek: mechanische bescherming (EN 388), handling, antislip.

• Elektronica/optiek: ESD-vingerlingen en pluistarme handschoenen om sporen en deeltjes te voorkomen.

De verschillende typen laboratoriumhandschoenen en accessoires die beschikbaar zijn

Veelgestelde vragen over handbescherming

Nitril of latex: wat kies je?
Nitril biedt brede chemische bestendigheid en voorkomt latexallergie. Latex blijft zeer soepel met uitstekend tastgevoel. Kies op basis van risico’s, bestendigheid, SOP en huidtolerantie.

Hoe kies je een handschoen voor een specifiek oplosmiddel?
Raadpleeg de permeatietabellen (EN 16523-1/EN ISO 374) en mik op een hoge doorbraaktijd.

Wat is de AQL van een wegwerphandschoen?
De AQL is een kwaliteitsindex (defecten). Hoe lager (bv. 1,5 of 0,65), hoe hoger de statistische lekdichtheid. Eisen afhankelijk van toepassing en SOP.

Wanneer vervang je een wegwerphandschoen in de chemie?
Bij verontreiniging, perforatie of na afloop van de doorbraaktijd. Bij gebrek aan data: wissel elke 30–60 min en direct na spatten.

Wat is er specifiek aan een cleanroomhandschoen?
Lage deeltjesafgifte, na productie gewassen, verkrijgbaar met extra lange manchetten (tot 600 mm), gevalideerde sterilisatie en dubbel verpakt voor gecontroleerde transfer naar cleanrooms (ISO 4–7).

Zijn cryogene handschoenen geschikt voor onderdompeling in LN2?
Ze zijn ontworpen voor droge koudcontacten en spatten. Dompel deze handschoenen niet onder; gebruik liever tangen en spatbescherming.

Hoe bepaal je de juiste handschoenmaat?
Meet de handomtrek. Stem de lengte (240/300+ mm) af op het spatrisico en de noodzaak om de pols te beschermen. In de cleanroom: anatomische, steriele handschoenen (links/rechts) voor betere ergonomie.